Đến Nghệ Thuật Hiện Đại
B.N.H.
Những hình chạm khắc trên bãi đá cổ Sapa từ lâu đã trở thành
đối tượng nghiên cứu của các nhà khảo cổ học và dân tộc học trong và ngoài nước
(1). Tuy nhiên cho đến nay, dường như chưa một ai có thể đi đến những kết luận
rõ ràng có tính khẳng định về niên đại, về nguồn gốc (tức chủ nhân của các hình
chạm khắc) cũng như giải nghĩa mạch lạc về những hình chạm ấy. Chắc chắn là rất
khó. Càng ngày người ta như càng phát hiện ra nhiều hơn những tảng đá hoang sơ
có các hình chạm khắc như vậy, nhiều vô kể, không chỉ ở Sapa hay các vùng lân
cận tỉnh Lào Cai mà còn nằm rải rác nhiều nơi thuộc núi rừng Tây Bắc trùng điệp,
trên con đường du canh du cư của đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi.
 |
| Viên đá HT200 và viên đá Ht201, bãi đá Hai cột điện. Nguồn: Sách "Bãi đá cổ Sapa dưới con mắt tạo hình" |
Các hình chạm khắc ấy vừa như rất xa xôi, mà cũng có khi rất
gần gũi. Có những hình đượm vẻ rêu phong cổ xưa như tuổi đời của đá, ăn vào đá,
tan trên bề mặt đá. Lại cũng có những hình như được khắc chồng lên nhau, nối
tiếp nhau, xuyên thời gian, miên man không xác định, từ năm này sang năm khác,
từ thời này qua thời khác, từ quá khứ kéo sang tới hiện tại. Nói như vậy không
phải là hoàn toàn vô cớ.
Các bản rập bằng giấy dó của Viện Mỹ thuật (sau những chuyến nghiên cứu điền dã dài ngày) cho thấy nơi đây, trên bãi đá cổ có khá nhiều motif khác nhau, đa dạng: từ những nét vạch vu vơ, mông lung không rõ nghĩa, những hình người hay hình kỷ hà đơn sơ tương đồng với dấu ấn văn hoá thời đồng hoang nguyên thuỷ, cho đến các hình gần hơn với các ký tự cổ, hoa văn cổ, có thể lưu lạc từ các dân tộc phương Bắc xuống, cho đến các hình rõ ràng hơn nữa, cụ thể là giống với hình ảnh ruộng bậc thang, nhà cửa, ô tô, máy bay hiện đại của ngày hôm nay…
Các bản rập bằng giấy dó của Viện Mỹ thuật (sau những chuyến nghiên cứu điền dã dài ngày) cho thấy nơi đây, trên bãi đá cổ có khá nhiều motif khác nhau, đa dạng: từ những nét vạch vu vơ, mông lung không rõ nghĩa, những hình người hay hình kỷ hà đơn sơ tương đồng với dấu ấn văn hoá thời đồng hoang nguyên thuỷ, cho đến các hình gần hơn với các ký tự cổ, hoa văn cổ, có thể lưu lạc từ các dân tộc phương Bắc xuống, cho đến các hình rõ ràng hơn nữa, cụ thể là giống với hình ảnh ruộng bậc thang, nhà cửa, ô tô, máy bay hiện đại của ngày hôm nay…
